Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, pháp luật giữ vai trò nền tảng. Ở cấp tỉnh, chất lượng nhân lực pháp luật quyết định hiệu quả thực thi chính sách, hiệu lực quản trị và niềm tin của xã hội vào pháp luật.
Phát triển nguồn nhân lực pháp luật cấp tỉnh giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả quản trị địa phương và bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh trong đời sống xã hội. Đây là lực lượng trực tiếp tham mưu xây dựng văn bản quy phạm pháp luật tại địa phương, tổ chức thi hành pháp luật, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Chất lượng hoạt động của đội ngũ này tác động trực tiếp đến tính minh bạch của bộ máy công quyền, môi trường đầu tư kinh doanh và niềm tin của xã hội đối với pháp luật.
Tiến sỹ Lê Thương Huyền chủ nhiệm đề tài.
Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách hành chính, cải cách tư pháp và chuyển đổi số đang được thúc đẩy mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra đối với nhân lực pháp luật cấp tỉnh ngày càng cao. Đội ngũ này không chỉ cần có trình độ chuyên môn vững vàng mà còn phải có kỹ năng thực tiễn, tư duy pháp lý hiện đại, đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của môi trường quản trị hiện đại. Đồng thời, việc am hiểu pháp luật quốc tế và thông lệ quốc tế cũng trở nên cần thiết trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Thực tiễn cho thấy, địa phương nào xây dựng được đội ngũ nhân lực pháp luật chuyên nghiệp, nơi đó hiệu lực quản lý nhà nước được nâng cao, việc giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện minh bạch, môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện và niềm tin của người dân đối với pháp luật được củng cố. Ngược lại, nếu đội ngũ này thiếu hụt hoặc hạn chế về năng lực, việc tổ chức thực thi chính sách dễ rơi vào tình trạng chậm trễ, thiếu thống nhất, thậm chí phát sinh sai sót làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay cho thấy sự phát triển nguồn nhân lực pháp luật cấp tỉnh vẫn chưa đồng đều giữa các địa phương. Một số nơi còn thiếu nhân lực có trình độ chuyên sâu; công tác đào tạo, bồi dưỡng còn nặng lý thuyết, thiếu kỹ năng thực hành; cơ chế thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao chưa đủ hấp dẫn; việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động pháp lý chưa đồng bộ. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực thi pháp luật và năng lực cạnh tranh của địa phương.
Để đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới, cần triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển nguồn nhân lực pháp luật cấp tỉnh. Trước hết, cần nâng cao nhận thức về vai trò chiến lược của đội ngũ này trong xây dựng Nhà nước pháp quyền và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương. Tiếp đó, hoàn thiện cơ chế tuyển dụng, sử dụng và đãi ngộ theo hướng minh bạch, cạnh tranh nhằm thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao. Công tác đào tạo và bồi dưỡng cần gắn với nhu cầu thực tiễn, chú trọng kỹ năng giải quyết tình huống pháp lý, kỹ năng tranh tụng, hòa giải và ứng dụng công nghệ trong hoạt động pháp luật. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu pháp luật, số hóa hồ sơ và nâng cao năng lực công nghệ cho đội ngũ cán bộ pháp luật. Đồng thời, việc xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, liêm chính và đề cao đạo đức nghề nghiệp cũng là yếu tố quan trọng tạo động lực phát triển lâu dài.
Phát triển nguồn nhân lực pháp luật cấp tỉnh không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật mà còn là giải pháp chiến lược lâu dài để xây dựng nền quản trị hiện đại, minh bạch và hướng tới xã hội thượng tôn pháp luật. Một đội ngũ nhân lực pháp luật chuyên nghiệp, liêm chính và hiện đại sẽ góp phần quan trọng trong việc củng cố niềm tin của người dân vào pháp luật và thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương trong giai đoạn mới.
Quang Thành , Nguyễn Thao
