Tháng 7 vừa qua, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, giao cho Tạp chí Một Thế Giới, Thời báo Ngân hàng tổ chức Diễn đàn Nhân lực ngành ngân hàng trước làn sóng công nghệ .Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy cùng TS. Trần Văn Tùng – Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng chủ trì.
Diễn đàn còn có sự tham dự của đại diện nhiều cục, vụ của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Khoa học và Công nghệ, các ủy viên ban Thường vụ, Ban chấp hành VASTI.
Dự hội thảo có đại diện Uỷ ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội, lãnh đạo các trường dại học như Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Đại Nam, đại diện của Hiệp hội Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội Blockchain Việt Nam, Viện Khoa học quản trị doanh nghiệp, các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp công nghệ, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trung gian… Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, ngành ngân hàng Việt Nam không đứng ngoài cuộc chơi mà đang trở thành lực lượng tiên phong trong công cuộc chuyển mình. Bên cạnh đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đối mới sáng tạo và chuyển đối số quốc gia đã khẳng định nhiệm vụ xây dựng và dùng chung các nền tảng số quốc gia, vùng, bảo dâm hoạt động thống nhất, liên thông của các ngành, lĩnh vực trên môi trường số, thúc đẩy hệ sinh thái kinh tế số trên các lĩnh vực. Với vai trò huyết mạch của nền kinh tế, ngành ngân hàng đang đặt ra những bước tiến chiến lược trong việc xây dựng hệ sinh thái số thông minh, đồng thời tái cấu trúc toàn diện mô hình hoạt động và nhân lực để thích nghi với thời đại công nghệ cũng như hướng đến hệ sinh thái số thông minh – Tầm nhìn chiến lược trong kỷ nguyên mới.
Hệ sinh thái số thông minh trong ngành ngân hàng không chỉ đơn thuần là ứng dụng công nghệ vào quy trình vận hành, mà còn là một mô hình tích hợp toàn diện giữa ngân hàng và các lĩnh vực như y tế, giáo dục, giao thông, thương mại, dịch vụ công. Mục tiêu cuối cùng là đặt người dân và doanh nghiệp vào trung tâm của hệ thống tài chính số hiện đại, cá nhân hóa trải nghiệm, tối ưu hiệu quả và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia. Cùng với sự thay đổi mô hình hoạt động, vấn đề nhân lực cho ngành ngân hàng cũng được đặt ra. Trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, blockchain và điện toán đám mây đang tạo ra những chuyển dịch mạnh mẽ trong vận hành ngân hàng. AI và Big Data giúp ngân hàng hiểu rõ hơn về hành vi khách hàng, đưa ra dự báo chính xác và thiết kế sản phẩm phù hợp từng cá nhân. Blockchain làm thay đổi cấu trúc quản lý dữ liệu, bảo mật và giao dịch, giảm thiểu rủi ro và chi phí vận hành. Tự động hóa (RPA) đang thay thế hàng loạt vị trí truyền thống như giao dịch viên, kiểm soát nội bộ, thẩm định tín dụng. Từ đó, cấu 16/7/2025, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, giao cho Tạp chí Một Thế Giới, Thời báo Ngân hàng tổ chức Diễn đàn Nhân lực ngành ngân hàng trước làn sóng công nghệ .Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy cùng TS. Trần Văn Tùng – Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng chủ trì.
trúc nhân sự trong các ngân hàng đang được tái định hình. Một số vị trí cũ dần biến mát, thay vào đó là nhu cầu cao về chuyên gia dữ liệu, kỹ sư công nghệ tài chính, chuyên viên quản lý rủi ro số, chuyên gia về trải nghiệm người dùng. Đây chính là lý do mà thời gian qua nhiều ngân hàng như LPBank, Vietinbank… liên tục cắt giảm nhân sự. Động thái này là cho thấy các ngân hàng đang thực hiện tái cơ cấu nhân sự để phù hợp với mô hình kinh doanh mới trong thời kỳ chuyến đối số. Chính sách điều chỉnh nguồn nhân lực sẽ theo hướng giảm nhân sự ở những lĩnh vực có thể thay thế bằng tự động hóa, gia tăng nhân sự ở các vị trí liên quan công nghệ, ra quyết định và tư vấn. Chưa có một thống kê dây dủ, nhưng thực tế cho thấy ở Việt Nam, nguồn nhân lực sẵn sàng cho công nghệ số còn hạn chế và các chương trình đào tạo đại học chưa thay đổi kịp tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ. Sự khan hiếm nhân lực ngân hàng có trình độ công nghệ, đặc biệt là lĩnh vực công nghệ và chuyên gia tài chính có trình độ quốc tế khiến cho tiến trình ứng dụng và giải pháp ở trình độ cao tại các ngân hàng bị chậm lại. Phát biểu tại Diễn đàn, TS. Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho biết: “Không chỉ Việt Nam mà ngành ngân hàng trên toàn thế giới đang trải qua sự thay đối lớn cả về tổ chức lẫn nhân sự. Nhiều vị trí công việc truyền thống trong ngân hàng sẽ dần biến mát, nhường chỗ cho máy móc, cơ sở dữ liệu thông minh và AI đảm nhiệm. Những công nghệ này không chỉ thực hiện được các nhiệm vụ vốn do con người đảm nhận, mà còn làm với năng suất cao hơn, chất lượng tốt hơn, và tốc độ nhanh hơn rất nhiều. Từ đó, sẽ xuất hiện tình trạng một bộ phận cán bộ, nhân viên ngân hàng trở nên dư thừa. Đây là một thực tế mà ngành ngân hàng buộc phải dối mặt và thích nghi. “Vậy giải pháp là gì? Theo tôi, có nhiều hướng đi, nhưng một trong những giải pháp quan trọng và cần tập trung ngay từ bây giờ là đào tạo và đào tạo lại đội ngũ nhân sự ngành ngân hàng. Chúng ta cần trang bị cho họ những kiến thức mới, kỹ năng số, hiểu biết về công nghệ như AI, để họ có thế làm chủ, sử dụng hiệu quả các công cụ số – ví dụ như chatbot, hệ thống phân tích dữ liệu – nhằm phục vụ tốt hơn cho nghiệp vụ của mình…” Diên dân Nhân lực ngành ngân hàng trước làn sóng công nghệ với chủ đề “Ngân hàng thời đại số: Đổi mới mô hình và tái cấu trúc nhân lực” diễn ra vào thời điểm này là rất kịp thời và cần thiết, nhằm tìm kiếm giải pháp hiệu quả về nhân sự cho ngành ngân hàng.
Theo NHNN, trong những năm qua, ngành ngân hàng đã đi rất nhanh, mạnh trong hoạt động đối mới sáng tạo, chuyển đổi số. Nhiều ngân hàng đã xây dựng và triển khai trên thực tế số lượng lớn các sáng kiến cải tiến quy trình hoạt động. Một số ngân hàng có trên 100 sáng kiến/năm, nổi bật như: BIDV, TPBank, Agribank, VIB, Vietinbank… Nguồn nhân lực cho CNTT và Chuyển đổi số ngày càng được chú trọng quan tâm, đào tạo, nâng cao cả về số lượng và chất lượng. Trong năm 2024, NHNN đã tổ chức và cử khoảng 2.497 lượt cán bộ tham gia tập huấn, về chuyển đổi số. Đối với đào tạo an toàn thông tin, năm 2024 có 5.114 lượt cán bộ được đào tạo về an toàn thông tin, đạt gần 100% số CBCCVC của hệ thống NHNN. Những ngân hàng tiên phong cho chuyển đối số đều có tỷ lệ từ 8-10% nhân sự CNTT và Chuyển đổi số trên tổng số lượng nhân sự của TCTD. Từ năm 2022 đến nay, các TCTD cũng tổ chức hàng nghìn khoá bồi dưỡng, tập huấn về chuyến đổi số với số lượng cán bộ được đào tạo lên đến hàng trăm nghìn người, tiêu biểu như Vietinbank; MB Bank; Techcombank; Agribank; VIB… Ngành NH cũng đã hướng dẫn, đào tạo sử dụng các dịch vụ, sản phẩm ngân hàng trên môi trường số cho hàng trăm triệu lượt khách hàng, người dân, doanh nghiệp trên khắp cả nước. Với mục tiêu nâng cao hiểu biết về chuyển đổi số, kiến thức và kỹ năng số, sử dụng tốt các nền tảng, dịch vụ số phục vụ công việc cho CBCCVC&NLĐ trong Ngành, Thống đốc NHNN phát động Phong trào “Cả nước thì đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và Phong trào “Bình dân học vụ số” trong ngành Ngân hàng. Nhờ vậy, kết quả đạt được rất khả quan. Tính đến thời điểm này, có gần 87% người Việt Nam trưởng thành có tài khoản ngân hàng. Giá trị TTKDTM gấp 25 lần GDP. 6 tháng đầu năm 2025, các giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt là giao dịch qua mã QR tăng tới 78,09% về số lượng và 216,24% về giá trị. Hầu hết dịch vụ ngân hàng cơ bản đã được thực hiện trên kênh số, nhiều ngân hàng đạt tỷ lệ khoảng 95% giao dịch thực hiện trên kênh số. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn 100% (tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi có kỳ hạn, mở và sử dụng tài khoản thanh toán, mở thẻ ngân hàng, ví điện tử, chuyển tiền, cho vay…
Hệ sinh thái số, thanh toán số đã được thiết lập kết nối giữa dịch vụ ngân hàng với nhiều dịch vụ khác trong nền kinh tế để cung ứng trải nghiệm liền mạch cho khách hàng. Hiện nay, trên 95% các ngân hàng tại Việt Nam đã xây dựng chiến lược chuyển đổi số. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đang xử lý khối lượng giao dịch khổng lồ, trung bình 830 nghìn tỷ đồng mỗi ngày (~ gần 40 tỷ đô), hệ thống chuyển mạch tài chính xử lý 20-25 triệu giao dịch mỗi ngày
Ông Phạm Hà Duy – Thành viên Ban Điều hành kiêm Giám đốc Khối Ngân hàng số và Dữ liệu ABBANK cho biết: “Trong khoảng ba năm gần đây, ABBANK đã thay đổi rất nhiều hệ thống công nghệ cốt lõi, từ các công nghệ giúp người dùng có thể tương tác với ngân hàng tốt hơn, đến các công nghệ nền tảng giúp ABBANK vận hành trơn tru, mượt mà hơn để cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Ngoài ra, có nhóm thứ hai là các công nghệ mới như AI, Blockchain, Machine Learning phục vụ cho việc phân tích dữ liệu, thu thập dữ liệu để liên tục tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới phù hợp với từng nhóm khách hàng của chúng tôi”./.
Quang Thành
